İlişkilerimizde dikkat etmemiz gereken sünnetler nelerdir? Hz. Muhammed’in (s.a.v.) öğrettiği ilişki adabını ve günlük hayatta uygulanabilecek sünnetleri öğrenin.
İnsanlara yardımcı olmak. Peygamber efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabını korur, fakir ve zayıflara yardımcı olurdu.
Mü’minlere güler yüzlü olmak.145
İyilikten hiçbir şeyi küçük görme, kardeşine “güler yüz göstermen” olsa bile.146
Bir başka hadis rivayetinde ise şöyle geçer: Kim, Müslüman kardeşinin yüzüne sevgiyle bakarsa, günahları bağışlanır.147
Kimseye karşı kalpte hile ve kin beslememek (Cennette Resûlullâh ile olmaktır.)146
Musafaha etmek (günahları döker.)149
Güzel ve tatlı sözlü olmak (sadakadır.)150
Yapmacık hareketler müslüman’a yakışmaz.151
Çocuklarını, torunlarını öpmek.152
Fakire verdiği yardımı, yapılan iyilikleri başa kakmamak.
Yolunu şaşırana yolunu göstermek.
Yoldan eziyet eden bir şeyi kaldırmak.
Bir kişiyi bineğine binmesi için yardım etmek.
Salih insanlarla istişare etmek.
İyiliği emredip kötülükten sakındırmak.153
Hz. Ömer (r.a.)’da şu gerçeği ifade ettiler: “Nasihat etmeyen ve edenleri sevmeyen bir toplulukta hayır yoktur.”154
Çevreyi temizlemek, temiz tutmak.
Komşunun evine izinsiz bakmamak.
Komşu ölünce cenazesine gitmek.
Yer soğumadan kadın kalktığı yere erkek hemen oturmamalı.
Hiçbir erkek yabancı kadınla yalnız kalmamalı.
Akrabayla ilgiyi kesmeyip ziyaretlerinde bulunmak. (Akrabayla alakayı kesen bir kimsenin bulunduğu meclise Allah’ın rahmeti inmez.)
İşçinin alın teri kurumadan hakkının verilmesi.
Anne-babaya itaat etmek, onlara ihsanda bulunmak, kalplerini kırmamak ve hayır dualarını almak.
Babayı ismiyle çağırmamak, önünde yürümemek.
Dost ve arkadaşları ziyaret etmek. Onlara teselli ve ümit vermek. Ara sıra görüşmeler muhabbeti artırır. Büsbütün ziyaretleşmeyi kesmek unutulmaya, muhabbetin kesilmesine sebep oluyor. Bu yüzden: “Göz görmedi mi; gönül de ırak olur” demişler.
Peygamber efendimiz (sallallahu aleyhi vesellem) hastaları ziyaret eder, cenazelere katılır, merkebe biner, kölelerin davetine bile giderdi.
Însanlan yüzüne karşı övmemek.155
Her müslümana nasihatta bulunmak.156
Günah ortamlarından ayrılmak.157
Günahkâr ve bidatçi kişilerle dostluk kurmamak.158
İstişare etmek.159
Tanıştığı mü’min kardeşinin ismini sorması. (Hatta babasının ismini, kimlerden olduğunu sorması muhabbeti artırır.)160
Mü’min kardeşine sevdiğini söylemek. (Hadisi şerifte: “Biriniz kardeşini seviyorsa, bunu ona bildirsin”)161 diye buyruluyor.
Müjdelemek ve tebrik etmek de sünnettir.162
Kendine iyilik edene şöyle dua etmek.
Allahu Teâlâ seni hayırla mükâfatlandırsın.163
144 Buhârî; Müslim
145 Müslim, Birr: 144
146 Müslim, Birr: 144
147 Hakim Nevâdiru’l-Usûl, 172
148 İbn Mâce, Mukaddime 7; Tîrmizi, 2678
149 Ebû Dâvûd; Tirmizî
150 Buhârî; Müslim
151 Ebû Dâvûd, Edeb:27; Tirmizî 2853
152 Buhârî, Edeb 18; Müslim, Fezâil 65
153 Müslim, İmân 78
154 el-Kenzul-Ekber, (403)
155 Müslim (3002)
156 Buhari (5/229); Müslim ( 55, 56)
157 Buhari (3470); Müslim (2766)
158 Ahmed b. Hanbel 11303; Ebû dâvûd, 4833
159 İbn Ebi Şeybe (26274)
160 Taberânl, d-Mu’dmu’l-Kebir, 22/244
161 Ebû Dâvûd (2/33); Tirmizi (2/63)
162 Buhârî, Umre: 11; Müslim, Fezailüssahabe: 71, İman: 52
163 Mesnun Dualar, s. 128 (Tirmizî)
