Hapşırmak (aksırmak) ile ilgili sünnetler nelerdir? Hz. Muhammed’in (s.a.v.) öğrettiği hapşırma adabını, okunacak duaları ve günlük hayatta uygulanabilecek sünnetleri öğrenin.
Sizden biri aksırdığı (hapşırdığı) zaman: “Elhamdülillah” desin. Kardeşi veya arkadaşı da ona: “Yerhamükellah” desin. Aksıranda: “Yehdîkümüllahu ve Yuslihu bâleküm” (Allah sizi hidayette kılsın ve kalbinizi İslah etsin) desin.130 Veya: (“Allah beni ve sizi bağışlasın”) demek.131
Selam verenin selamını almak ve aksırana “Yerhamükellah” demek, geciktirilmeden gerçekleştirilir. Şayet geciktirirse ve aynı zamanda özür de bulunmazsa, tahrimen mekruhtur ve tevbe lazım gelir. Çünkü farz’ı kifayedir.132
Allah’a hamd etmezse “yerhamükellah” demeyiniz.133
Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) aksıran kişiye “yerhamûkâllah” derdi. Nezleden dolayı ikinci veya üçüncü kez aksıran kişiye cevap vermeyip “Bu nezle olmuş” derdi.134
El-Hediyyetü’l-Alâiyye de şöyle geçer: Ûç defadan fazla aksırırsa, her aksırışında Allah’a hamd eder. Yanındakiler ise üç defaya kadar:“Yerhamükellah” derler, sonra ya sükût ederler veya “Âfâkellah” derler.135
Aksıran, aksırdığı sırada başını önüne eğer, yüzünü örter ve sesini alçaltır. Çünkü fazla gürültü çıkarmak cehalettendir.136
Hazret-i Reslûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) aksırdığı zaman, başını aşağı eğer, yüzünü kapar, sesini kısar, sonra da “Elhamdülillah” derdi.137
Benzer bir rivayet şöyledir: Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) aksırdığı zaman elini veya mendilini ağzına koyar ve sesini kısardı.138
Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) camide çok sesli aksırılmasından hoşlanmazdı.139
Esnemek şeytandandır. Mümkün oldukça esnememeye gayret etmeli ve (esneme gelince ağzıyla tutmak.) Oda mümkün olmazsa elle kapatılmalıdır.140
Esnerken ağız kapatılmazsa şeytan güler. Veya ağızdan içeriye şeytan girer.141
Esnerken “Hâ, Hâ” diye sesler çıkartılması hadis-i şerifte men edilmiştir.
Peygamber efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) hiç esnememiştir.142
Allahu Teâla esnenmesinden hoşlanmayıp; aksırılmasından ise hoşnut olur.143
131 Mesnun Dualar, s. 139 (Ebû Davûd, Tirmizî, Nesâî)
132 El-Hediyyeiû’l-Alâiyye, s. 262
133 Müslim, Zühd: 54
134 Edebü’l-Müfred
135 El-Hediyyetü’l-Alâiyye, s. 262
136 El-Hediyyetü’l-Alâiyye, s. 262
137 Beyhâld, (7/32); (Tlrmizî)
138 Mesnun Dualar, s. 139 (TinııizS)
139 Beyhâkî, (7/32)
140 Buhân; Beyhâkî
141 Mişkâtü’l-Mesabih, 406; (lirmizî)
142 Siret’i-Şâml
143 Mişkât
130 Buhârî, Edeb: 125; Ebû Dâvûd, Edeb: 99
132 El-Hediyyeiû’l-Alâiyye, s. 262
133 Müslim, Zühd: 54
134 Edebü’l-Müfred
135 El-Hediyyetü’l-Alâiyye, s. 262
136 El-Hediyyetü’l-Alâiyye, s. 262
137 Beyhâld, (7/32); (Tlrmizî)
138 Mesnun Dualar, s. 139 (TinııizS)
139 Beyhâkî, (7/32)
140 Buhân; Beyhâkî
141 Mişkâtü’l-Mesabih, 406; (lirmizî)
142 Siret’i-Şâml
143 Mişkât
